De NVTC heeft als missie de kwaliteit van het interne toezicht bij culturele instellingen verder te verbeteren. Door middel van een actieve lobby komt de NVTC op voor de belangen van haar leden en verstrekt daarmee de gehele cultuursector. Maar de NVTC vormt ook een platform voor alle toezichthouders en bestuurders uit de brede culturele sector en verbindt de verschillende deelsectoren (Musea, Bibliotheken, Cultuurhuizen voor educatie en podiumkunsten, Muziek – en Toneelgezelschappen, Cultureel erfgoed en Architectuur instellingen).

Toezichthouders en bestuurders worden bij de uitoefening van hun taken en werkzaamheden onder meer ondersteund door het organiseren van toezicht bijeenkomsten, regiobijeenkomsten en expertmeetings waar kennis en kunde informeel met elkaar worden gedeeld.

De NVTC heeft een aantal uitgangspunten gedefinieerd die aan de basis staan van alle activiteiten:

 Kennis en kunde uitwisselen en versterken;

 Vernieuwing in de sector stimuleren;

 Actieve samenwerking met andere stakeholders en partijen binnen en buiten de sector;

 Onafhankelijk: van toezichthouders voor toezichthouders;

 Stimuleren van de professionaliteit in het toezicht bij directie en toezichthouders;

 Toezicht uit alle geledingen van de sector verenigen.

————————–MISSIEDOCUMENT aug. 2019—————————-

‘Professioneel toezicht bij culturele instellingen’

Goed toezicht wordt ook binnen de culturele sector van steeds groter belang.

Uit het rapport ‘Governance in cultuur, Stand van zaken 2016’ van de NVTC en C+O, blijkt onder meer dat toezichthouders in de culturele sector op sommige onderdelen hun taak minder zwaar opvatten dan commissarissen in andere sectoren. Ook de Raad voor Cultuur constateerde in het Advies culturele basisinfrastructuur (BIS) 2017-2020 dat bij veel instellingen good governance onderbelicht blijft. In sommige gevallen leidde dat ertoe dat een subsidieaanvraag werd afgewezen. Het is vanzelfsprekend dat alleen instellingen die hun governance op orde hebben subsidie mogen ontvangen; belastinggeld moet goed besteed worden. De geschetste situatie toont aan dat het heel belangrijk is dat culturele instellingen elkaar kunnen ondersteunen en raadplegen bij het verbeteren van hun toezichthoudende gremia.

Toezichthouden bij culturele instellingen is niet vrijblijvend, het is allang geen erebaantje meer. Toezichthouders moeten ter zake kundig zijn, weten wat er speelt binnen de instelling, een goede sparringpartner zijn voor het bestuur, maar dat ook kunnen controleren. Toezichthouders zijn zich steeds meer bewust van het feit dat zij hoge eisen aan zichzelf en elkaar mogen stellen. Het belang van good governance neemt alleen maar toe door onder andere bezuinigingen, concurrentie, incidenten, open media, voortschrijdend inzicht over het functioneren in de sector. De NVTC stelt zich ten doel good governance binnen de culturele sector te bevorderen. Dat betekent niet alleen een verder “professionalisering” van het toezicht maar ook het bevorderen van een goed begrip van de rol die de verschillende stakeholders spelen in en rond een culturele instelling. Immers good governance is niet alleen een zaak van de toezichthouders, maar ook van de bestuurders en de subsidiegevers.

We positioneren de NVTC als expertisevereniging. Door het geven van voorlichting, het delen van kennis en het formuleren van best practices wil de NVTC culturele instellingen verder op weg helpen op het gebied van good governance. De vereniging bloeit bij de gratie van waarde creatie tussen leden onderling. Een vereniging als faciliterend orgaan dat leden uitnodigt met elkaar in contact te treden en de kennisuitwisseling daarmee te laten ontstaan. Het is daarbij belangrijk goede faciliteiten voor de leden van de RvT’s te bieden.

De NVTC richt zich daarbij in de eerste plaats op de toezichthouders en directeur-bestuurders, maar zal in voorkomende gevallen niet schromen om subsidiegevers van organisaties en andere stakeholders te betrekken. Daarbij wordt er vooralsnog geen onderscheid gemaakt tussen grote of kleine organisaties, de organisatiegraad of locatie in Nederland zolang het werkveld maar culturele services en goederen betreft.

Twee thema’s zijn in dit document verder uitgewerkt.

  • Versterken van het culturele netwerk
  • Good governance: om schade te voorkomen

Het versterken van het culturele netwerk.

Wat willen we?

NVTC is een netwerk dat verbindingen legt tussen personen die als directeur bestuurder of toezichthouder in de culturele sector actief zijn en de professionalisering op het gebied van good governance van deze groep vergroot. Toezichthouders komen een aantal keer per jaar bij elkaar, tijdens expertmeetings, symposia en andere bijeenkomsten. Hierdoor wordt het netwerk van toezichthouders versterkt, de expertise van toezichthouders vergroot en de aansluiting tussen toezichthouders en relevante organisaties bevorderd.

Waarom?

Er is behoefte aan een professionaliseringsslag op het gebied van governance. Het helpt culturele instellingen beter verantwoording af te leggen over de wijze waarop zij de middelen die zij ontvangen gebruiken. De NVTC in samenwerking met C+O hebben de kennis en het netwerk om directies en bestuurders programma’s aan te bieden die hen helpen bij het optimaal uitvoeren van hun taken en verantwoordelijkheden.

Voor wie?

De NVTC is voor toezichthouders, directeurbestuurders en directeuren van culturele instellingen: de rol van de directie versus de toezichthouder en de wisselwerking tussen deze twee zijn hierbij van belang. Afhankelijk van het onderwerp is de NVTC ook voor relevante stakeholders/experts om kennis te delen en contacten te verbeteren.

Hoe?

Door middel van het organiseren van verschillende type activiteiten biedt de NVTC de toezichthouder meer grip op de essentie van toezichthouden in de culturele sector.

Met de onderstaande activiteiten heeft de NVTC reeds jaren ervaring: er wordt gestreefd naar een telkens vernieuwend programma en samenwerking met kennispartners, wethouders cultuur, gemeenten, provincie, raad voor cultuur en hoogleraren.

  • Expertmeetings: bijeenkomsten met een kleine groep experts rondom een actueel thema met als doel kennis te delen en ervaring uit te wisselen (waar mogelijk ook regionaal).
  • Toezichtbijeenkomsten: verschillende bijeenkomsten door het land rondom actuele governance problematiek, al dan niet georganiseerd in samenwerking met kennispartners of lokale overheid.
  • Een Landelijke Dag Toezicht: een dag over de dilemma’s in het toezichthouden bij grote en kleine organisaties in samenwerking met andere verenigingen van toezichthouders (b.v. NVTZ, NCD en VTW). Deskundigheidbevordering voor toezichthouders, directeurbestuurders en directies uit het hele land en een uitgelezen kans om landelijk kennis en ervaring te delen.

Onderstaande activiteiten zijn nog niet uitontwikkeld en bieden kansen voor de toekomst:

  • Kennisportal: een online kennisplatform met toegang tot relevante kennisdocumenten en kruisbestuiving zodat toezichthouders online met elkaar in contact kunnen treden.
  • Opleiding: het verder bevorderen van de totstandkoming van relevante opleidingen voor het toezicht houden in de culturele sector
  • Onderzoek: het initiëren van gespecialiseerd governance onderzoek voor thema’s die (wetenschappelijke) uitdieping vragen

Governance (om schade te voorkomen)

Wat willen we?

Wij willen het bewustzijn over het belang van good governance vergroten en daarmee misstanden in de sector voorkomen.

Waarom?

Incidenten rond governance in culturele sector, zoals de Appel, HNI, het Scheepvaartmuseum, Museum ’t Valkhof en het Stedelijk Museum kunnen naast een negatieve subsidietoekenning ook reputatieschade bij fondsen en overheid tot gevolg hebben. Toezichthouders kwamen tot voorkort nauwelijks in het nieuws, traden geruisloos af of bleven buiten schot. Deze tijd is over, de reputatie en het vertrouwen van zowel het toezicht als de gevers kan publiekelijk worden geschaad.

Een probleem dat in het verlengde daarvan ligt, is dat de raad van toezicht doorgaans alle mogelijke expertise in huis heeft op het gebied van bestuur, financiën, marketing en/of juridische zaken, maar lang niet altijd op het gebied van de essentie van de instelling: het artistieke product en de dynamiek van de (inter)nationale sector.

Dat maakt het soms lastig beleid en beslissingen te toetsen voor een raad van toezicht. Dat geldt ook voor kennis over de BIS en subsidieaanvragen, waarbij instellingen op governance getoetst worden. Ook hier heeft de instelling baat bij een goede sparringpartner vanuit het toezicht. En toezichthouders hebben op hun beurt baat bij meer begrip voor de inhoud van het werken bij een culturele instelling. Overigens zonder dat zij expert hoeven te worden.

Voor wie?

Voor toezichthouders en bestuurders van culturele instellingen, fondsen en overheden.

Hoe?

Tijdens expertmeetings brengen we (20-25) stakeholders bij elkaar en gaan we in gesprek met experts op gebied van toezichthouden en reputatiemanagement. Deze bijeenkomsten zijn gericht op het zoeken naar inzichten over de rollen en verantwoordelijkheden van de toezichthouder. Het bij elkaar brengen fondsen en instellingen en maken tijdens deze kennisuitwisseling tevens korte metten met de angst om over dilemma’s te spreken.

Dit mondt uit in een slotsymposium met (150) stakeholders waar we wederzijdse verwachtingen tussen gevers en instellingen rond good governance scherpstellen.

Daarnaast levert NVTC kennisvereniging met een leden afvaardiging een inhoudelijke bijdrage aan Good Governance tijdens de periodieke evaluatie en update van de Governance Code.

                                                        < NVTC >