Actueel

Enquête goed bestuur en toezicht: doe mee!

Hoe je een organisatie goed aanstuurt en op welke manier je hier toezicht op houdt zijn actuele onderwerpen binnen de cultuursector. In samenwerking met Cultuur+Ondernemen, doen wij door middel van een enquête onderzoek naar welke vraagstukken er spelen en welke ontwikkelingen op dit gebied gaande zijn.

Verbeter ook het toezicht in de culturele sector en doe mee door de vragenlijst in te vullen: https://nl.surveymonkey.com/r/enqueteGCC2015

De enquête sluit op 20 december 2015.

 

Regiobijeenkomst Utrecht |25 november

Samen met u als toezichthouder en/of directielid in de culturele sector delen en ontwikkelen we kennis rondom ‘Good Governance’ tijdens de Regiobijeenkomst Utrecht

Na eerdere succesvolle bijeenkomsten in Amsterdam, Hengelo, Tilburg, Den Haag en Amersfoort nodigen we u samen met collega toezichthouders en bestuurders van harte uit voor deze Regiobijeenkomst: ‘Good Governance in de culturele sector’. De opening wordt verricht door Wethouder Cultuur, Margriet Jongerius.

Na de Governance Code Cultuur met Marceline Loudon onder de loep te hebben genomen gaan we samen met Prof. dr. Kees Cools dieper in op het belang van vertrouwen en onafhankelijk toezicht. Onafhankelijkheid is de belangrijkste eigenschap van een toezichthouder of commissaris, naast deskundigheid.

Voor meer informatie over deelname kunt u contact opnemen met de NVTC: info@nvtc.nl

 

 

 

‘Governance in de ondernemende bibliotheek voor toezichthouders en directies’|30 oktober

Vereniging Openbare Bibliotheken (VOB) en de Nederlandse Vereniging Toezicht Cultuur (NVTC) organiseren op 30 oktober de special ‘Governance in de ondernemende bibliotheek voor toezichthouders en directies’.

Dagvoorzitter is Marian Louppen, veelzijdig actief in besturen en Raden van Toezicht, docent Saxion Hogeschool, met ervaring in o.a. de Raad voor Cultuur, RvT Cultura, Ede, en governance in bibliotheken (leertraject en publicatie).

Hoe zorg je voor een goed werkend bestuur en toezicht? Hoe werf je nieuwe leden? Hoe gaat het toezicht om met risico, dat hoort bij een ondernemende bibliotheek? Nemen we culturele diversiteit serieus?

Tegen de achtergrond van actuele vragen is het programma is als volgt opgezet:

In samenwerking met de NVTC is het ochtendgedeelte gericht op de versterken van het samenspel van toezichthouders /directies; uitgangspunt is de Governance Code Cultuur.

Het middaggedeelte is gewijd aan een nieuwe code op een ander aspect, namelijk de Code Culturele Diversiteit, die als subsidievoorwaarde kan gaan tellen. Reden om zich als directie/bestuur en toezichthouder gezamenlijk daarin te verdiepen. Het programma biedt veel ruimte voor eigen inbreng, vragen en vooral kennismaken en kennis- delen, onontbeerlijk voor ondernemende organisaties die ook publieke verantwoording willen afleggen.

Bent u lid van de NVTC of VOB dan ontvangt u korting voor deelname!

Programma 30 okt Governance in de ondernemende Bibliotheek_VOB_NVTC

Klik hier voor aanmelden:  graag vóór 22 oktober. Bij aanmelding ga je akkoord met de inschrijvings- en annuleringsvoorwaarden van de VOB.

We hopen u en uw leden van de Raad van Toezicht te ontmoeten op vrijdag 30 oktober van 10.00 tot 16.00 uur in de Driehoek in Utrecht.

 

Expertmeeting ‘Specifieke toezicht dilemma’s kleine culturele instellingen’ | 27 oktober

Samen met enkele inleiders: bestuursleden en toezichthouders uit de sector gaan we de uitdagingen en dilemma’s verkennen waar tegenaan wordt gelopen en die specifiek zijn voor de ‘kleinere’ culturele instellingen. De volgende issues komen u wellicht bekend voor:

“De instelling is decennia geleden – gestart door een kunstenaar wiens levenswerk het is. Wat te doen met de opvolging: wanneer, op welke wijze en door wie? Of moeten we de stichting opheffen?”

“Onze organisatie is (te) klein om alle functies op het juiste kwantitatieve en kwalitatieve niveau te vervullen. Wat betekenen gezonde ambities voor de draagkracht en draaglast van een organisatie?”

Enkele vragen trachten we daarbij te beantwoorden:

  •  Zijn deze en andere issues wezenlijk anders dan voor de grote culturele instellingen?
  • Afstand en nabijheid: waar eindigt de verantwoordelijkheid van de directie en begint de verantwoordelijkheid van de toezichthouder? Is er voldoende zakelijke distantie ?
  • Wat verstaan we eigenlijk onder een ‘kleine’ culturele instelling? En waar ligt de specifieke behoefte voor ondersteuning? Wat zou de NVTC voor u kunnen betekenen?

Wellicht heeft u zelf ideeën over een ander relevant thema die u zou willen bespreken? We nodigen u van harte uit om vanuit uw eigen ervaringen met de overige deelnemers in gesprek te gaan over deze thema’s.

NVTC organiseert Expertmeetings voor haar leden, informeer naar de mogelijkheden voor deelname via info@nvtc.nl

 

ABN AMRO Uitmarkt Business Dag | 28 augustus

Het culturele seizoen zal feestelijk geopend worden in Amsterdam en de inspirerende ABN AMRO Uitmarkt Business Dag zal voorafgaand plaatsvinden op vrijdag 28 augustus.

Na het succes van vorige jaar organiseert de NVTC tijdens deze dag een break-out sessie van 16:40 -18:00 uur over ‘De Kunst van het Toezichthouden’ met o.a. Theodor Kockelkoren, Axel Rüger, Abdelkader Benali en Ralf Knegtmans.

Raden van Toezicht worden in belangrijke mate gevormd door vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en overheden. In veel mindere mate zitten er ‘inhoudelijke professionals’ (mensen met diepgaande kennis van het kunstproces) in de raden. Bij toezichtsorganen (commissariaten) in het bedrijfsleven wordt nu juist wel diepgaande kennis van het kernproces verwacht en soms zelfs geëist.

In deze workshop gaan we in op de taak en verantwoordelijkheid van de raad op het inhoudelijke beleid van een kunstinstelling. Zijn raden van toezicht zonder (voldoende) diepgaande kennis van het culturele product in staat om hun taak, de continuïteit en kwaliteit van de instelling, goed uit te oefenen? En, hoe verhoudt deze rol zich tot de verantwoordelijkheid van de directie.

Informeer voor aanmelding van deze dag en break-out sessie via info[@]nvtc.nl

 

Expertmeeting ‘Culturele Diversiteit en Governance’ | 1 september

De NVTC organiseert in samenwerking met ATANA en Munish Ramlal op 1 September de expertmeeting ‘Culturele Diversiteit en Governance’.

Gezien het toenemende aandeel niet-westerse culturen in de bevolking kunnen culturele instellingen, met het oog op de toekomst, niet anders dan investeren in nieuwe kanalen, nieuw publiek en nieuwe partners. Culturele instellingen moeten zich blijven verhouden tot haar stakeholders, de samenleving van nu. Een cultureel diverse bestuurssamenstelling lijkt een logische stap, maar is zeker niet vanzelfsprekend. Om bestuurlijke culturele diversiteit te stimuleren is de Code Culturele Diversiteit ontwikkeld. De Code vormt een praktisch instrument voor het toezicht en biedt concrete handreikingen om culturele diversiteit structureel in de instelling te verankeren.

Samen met een select gezelschap, ervaringsdeskundige Munish Ramlal en Richtje Sybesma van binoq atana gaan we dieper in op de rol van de toezichthouder en de meerwaarde van Culturele Diversiteit aan de top. Daarbij worden er een aantal vragen en dilemma’s besproken die zowel toezichthouder als directies tegenkomen.

Munish Ramlal is strategisch adviseur van Nationale ombudsman en bestuurder in de Haagse kunst- en cultuursector. Ramlal is gepromoveerd in de rechtssociologie op de dissertatie ‘Naar een glazen wetgevingshuis’, een onderzoek naar Haagse lobbypraktijken bij totstandkoming van Haagse wetten. Via zijn inhoudelijke expertise is hij in staat om politiek, wetenschap, ambtenarij en burgerperspectieven met elkaar te verbinden. Ramlal is o.a. voorzitter Indian Film Festival The Hague, bestuurder Balletproductie Lonneke van Leth en sinds kort lid RvT Dans- en Muziekcentrum Den Haag.

Richtje Sybesma is directeur van binoq atana. Sinds 2009 staat zij aan het roer van het bureau dat vooral bekend is van ATANA: het programma voor bestuurlijke diversiteit in de culturele en maatschappelijke sector. Met ATANA is een databank opgebouwd van ruim 650 cultureel diverse professionals die gematcht worden in adviesraden, besturen en raden van toezicht. Op dit moment zet binoq atana zich in opdracht van OCW in voor het promoten van de Code Culturele Diversiteit.

Voor meer informatie over deelname en aanmelding kunt u zich richten tot de NVTC via 020-8116620 of info[@]nvtc.nl.

Toezicht gedijt bij diversiteit

Een Raad van Commissarissen functioneert het best als hij bestaat uit een divers gezelschap, dat elkaar respecteert, maar niet aardig hoeft te vinden. Zo luidde een van de conclusies van de bijeenkomst over toezicht houden en dilemma’s in de boardroom. Georganiseerd door VNO-NCW metropool Amsterdam, in samenwerking met Grant Thornton en de Nederlandse Vereniging Toezicht Cultuur.

Door Vanessa Storm van ’s Gravesande-Penn

Commissarissenonderzoek
Bart Jonker, partner bij Grant Thornton, heet de aanwezigen welkom. Grant Thornton is al jaren betrokken bij het commissarissenonderzoek. Voor dit onderzoek worden interviews gehouden met commissarissen, over een veelheid aan vragen over toezicht. De resultaten van het onderzoek geven een mooie basis om met elkaar van gedachten te wisselen over hoe het commissariaat verder kan worden geprofessionaliseerd. Bij de bijeenkomst staan een aantal dilemma’s uit de boardroom centraal. Co-auteur en onderzoeker Aalt Klaassen neemt het gezelschap hierin mee.

Zelfkritisch vermogen
Hoe staat het met het zelfkritisch vermogen van de commissaris? Als je niets van ICT weet, kun je dan wel de juiste vragen stellen wanneer je commissaris bent bij een ICT bedrijf? De meeste commissarissen vinden van wel. Het is echter belangrijk om altijd kritisch op jezelf te blijven, qua kennis en inzicht. Bij Raden van Commissarissen is er door wetgeving nu meer geregeld aangaande evaluatie dan bij Raden van Bestuur. Het onderzoek laat zien dat de voorzitter vaak tevreden is. En dat wanneer commissarissen ook elders operationeel actief zijn, ze een veel kritischer houding aannemen.

Marry de Gaay Fortman, voorzitter van VNO-NCW metropool Amsterdam en zelf al jaren toezichthouder, leidt het panel. Panellid Ferry Houterman geeft mee dat je om zelfkritisch te zijn, het beste ook geheel onafhankelijk kunt zijn. Je kunt ervoor zorgen dat je inkomen nooit voor meer dan 10% uit een commissariaat bestaat. Verder betekent zelfkritisch zijn niet dat je geen zelfvertrouwen hebt: het gaat juist prima samen. Wel is het nodig om te klankborden met anderen. Houterman heeft zes keer per jaar een meeting met tien andere commissarissen waar hij niet mee samenwerkt. Zo’n meeting levert altijd veel op.

We besteden ook aandacht aan toezicht in de culturele sector. Er komt aan de orde dat CEO’s uit het bedrijfsleven zichzelf vaak goed geschikt vinden om toezicht te houden in de culturele sector. Ook geeft het prestige. Maar in de praktijk komt er toch meer bij kijken. Het zelfkritisch vermogen lijkt vaak persoonlijk bepaald te zijn. Het helpt ook als er geen vergoeding tegenover het toezicht staat. De cultuursector heeft al langer een code. In 2014 werd deze geëvalueerd. Hieruit bleek onder andere dat de diversiteit van raden van toezicht een stuk beter kan. Daarnaast is de zittingstijd vaak te lang.

Adriana Esmeijer, directeur/bestuurder van het Prins Bernhard Cultuurfonds, haalt toezicht bij ANBI’s aan, goede doelen. Ook daar is de top van het bedrijfsleven vaak te vinden. Maar bij een organisatie met 40.000 vrijwilligers is een andere aanpak nodig dan in een bedrijf. Dit realiseert niet iedereen zich van tevoren. Wat meer zelfkritiek zou passend zijn, vindt Esmeijer. De verjonging van raden helpt al wel, en ook de komende nieuwe governance code voor ANBI’s kan soelaas gaan bieden.

Bart Jonker van Grant Thornton gaat in op toezicht bij woningcorporaties. Hier beoordeelt men zichzelf als zeer goed opererend. Als de regels maar worden gevolgd. Er kan dan een schijn van vertrouwen ontstaan. Wanneer de toezichthoudende organen meer divers zijn, zijn ze kritischer. Het werkt goed om atypische commissarissen in je midden te hebben.

Signalen verzamelen
Is er voldoende oog voor signalen binnen en buiten de Raad van Commissarissen? Weinig bedrijven betrekken signalen van buiten. Ferry Houterman ziet hierin twee dimensies. Commissarissen moeten een antennefunctie hebben: van buiten naar binnen. Daarnaast zie je dat consensus bereiken in de groep vaak een klus is. Als er een signaal van buiten komt nadat er consensus is, wordt dat vaak als hinderlijk ervaren. Omdat er al is besloten, vindt men het moeilijk om het signaal alsnog te betrekken. Adriana Esmeijer zegt dat toezicht vaak via hard control gaat. De soft control is weer een andere tak van sport. Als je toezicht houdt bij een instelling, en een klant spreekt je aan, wat doe je dan? Tineke Bahlmann, toezichthouder bij onder andere Toneelgroep Amsterdam, bekleedt al 35 jaar toezichthoudende functies. Ze vindt het van groot belang om open te staan voor signalen, om aanspreekbaar te zijn. En om zelf ingangen te hebben in de organisatie. Bart Jonker geeft aan dat de cultuur binnen een organisatie van belang is. Om risico’s te zien en welke controle je er in harde zin op wil zetten. Het beste is om het onderwerp letterlijk te agenderen in de Raad van Commissarissen: hebben we voldoende sensitiviteit om te weten wat er speelt? Wanneer een RvC zeer homogeen is samengesteld, dan is het antwoord meestal: nee. Ferry Houterman zegt dat het vroeger een pluspunt was als je elkaar goed kende. Maar in het toezicht zit je in een werkrelatie. Je hoeft elkaar niet aardig te vinden, wel moet je respect voor elkaar hebben. Het is ook beter als je je medecommissarissen niet in andere gremia tegenkomt.

Controle buiten RvC om
Het commissarissenonderzoek laat zien hoe vaak men controlediensten inkoopt. Inkoop van bijvoorbeeld risk managementspecialisten, geeft aan dat er aandacht voor is. Het onderwerp wordt bespreekbaar. Als de RvC controle regelt buiten de RvB om, geeft dit dan blijk van wantrouwen of is het een normaal instrument? Hier wordt verschillend tegenaan gekeken. Soms wordt dit toegejuicht, maar vaak niet. Gesprekken met medewerkers liggen gevoelig bij de RvB. De OR kan een goede partner zijn, die staat dichtbij het bedrijfsbelang.
Daarnaast organiseert een goede CEO zelf tegenspraak. Een Raad van Commissarissen kan ook als geheel de organisatie ingaan, zichzelf zichtbaar maken en gesprekken voeren. Met medeweten van de RvB. Dan komt er veel los, op een leuke en veilige manier. Tineke Bahlmann geeft aan dat het belangrijk is om als RvC eigen budget te hebben voor onder andere het doen van onderzoek. Marry de Gaay Fortman maakt zich ook sterk voor een goede ondersteuning van RvC’s. Soms gunnen RvC’s zichzelf te weinig, terwijl ze veel nuttig werk verzetten.

De levendige bijeenkomst liet zien dat het commissarissenonderzoek veel stof tot interessante discussie geeft. Nadere informatie over het onderzoek is te vinden op http://www.gt.nl/commissarissenonderzoek

Sandra Boer, bestuurslid van het NVTC meldt nog dat het de bedoeling is om een commissarissenonderzoek te houden specifiek over toezicht in de cultuursector. Onder andere over belangenverstrengeling: wanneer toezichthouders zowel financier als toezichthouder zijn. Voor meer informatie over lidmaatschap en activiteiten van de Nederlandse Vereniging Toezicht Cultuur kan contact worden opgenomen met Jaurana Verschuren, secretaris NVTC via info@nvtc.nl.

Fotoreportage

Druk bezocht Congres ‘Toezicht houden in de Toekomst’ te Arnhem

Op vrijdag 29 mei 2015 hebben zes vooraanstaande toezichthouderverenigingen een vervolg op de succesvolle bijeenkomsten Toezicht houden in de Toekomst 2012, 2013 en 2014 georganiseerd. Dit congres is ingaan op het toezicht in de volgende sectoren:

  • Vereniging van Toezichthouders in Woningcoöperaties (VTW)
  • Nederlandse Vereniging van Toezichthouders in Zorg en Welzijn (NVTZ)
  • Vereniging van Toezichthouders in Onderwijsinstellingen (VTOI)
  • Nederlandse Vereniging van Toezichthouders in de Kinderopvang (NVTK)
  • Nederlandse Vereniging Toezicht Cultuur (NVTC)
  • Vereniging intern Toezichthouders Pensioensector (VITP)

Het drukbezochte congres is door ruim 250 collega’s bezocht. Zij hebben van gedachten gewisseld over het thema: ‘Onder het vergrootglas. Transparante samenleving’ in de unieke zalen van Burgers’ Zoo in Arnhem.
Op de congreswebsite kunt u alle presentaties en de foto’s van de dag terugvinden.

Houdt u de website in de gaten voor de Dag van Toezicht 2016!

NVTC in het FD: Cultureel Toezicht

door Sandra Jongenelen, Het Financieele Dagblad

[…]

De eerste roulerend voorzitter is Marry de Gaay Fortman, partner bij advocatenkantoor Houthoff Buruma in Amsterdam, en als bestuurder betrokken bij verschillende culturele instellingen. Aan haar de taak om nu de belangrijke toezichtthema’s te agenderen. ‘Ik wil de rafelige randen bespreekbaar maken’, zegt ze. Voor al te boude uitspraken over al dan niet wenselijk gedrag, past ze. ‘Dat moet het platform zelf bepalen.’

Op papier zijn het toezicht en bestuur geregeld in de Governance Code Cultuur, een blauw boekje met negen principes. De culturele sector stond hier tien jaar geleden wantrouwend tegenover, maar inmiddels werkt bijna iedere gerespecteerde instelling ermee. Volgens De Gaay Fortman is dat het begin. ‘De vraag is: waar liggen de verantwoordelijkheden?’

[…]

Lees het volledige artikel: NVTC in het nieuws_Cultureel Toezicht_ FD20150314

Voor informatie over de Governance Code: Governance Code Cultuur

 

 

 

 

Agenda 14 april: Dilemma’s in de boardroom

VNO-NCW metropool Amsterdam, Grant Thornton en de Nederlandse Vereniging Toezicht Cultuur (NVTC) organiseren deze bijeenkomst speciaal voor toezichthouders, bestuurders en commissarissen. Tijdens de bijeenkomst worden door Aalt Klaassen (co-auteur en -onderzoeker) resultaten bekend gemaakt van het jaarlijks onderzoek onder commissarissen in de private en de (semi-)publieke sector. Dit onderzoek is mede dankzij de inbreng van Grant Thornton als partner en hoofdsponsor tot stand gekomen. Ook wordt er een soortgelijk onderzoek gestart binnen de culturele sector in samenwerking met de Nederlandse Vereniging Toezicht Cultuur.

Marry de Gaay Fortman, ervaren commissaris en voorzitter van VNO-NCW metropool Amsterdam evenals roulerend voorzitter van de NVTC zal de bijeenkomst leiden. Aalt Klaassen licht het onderzoek toe. Vervolgens zal er een paneldiscussie zijn waaraan Bart Jonker (Partner bij Grant Thornton), Tineke Bahlmann (o.a. voorzitter Raad van Toezicht van het Centrum van Beeldende Kunst en lid Raad van Toezicht Toneelgroep Amsterdam), Ferry Houterman, (o.a. commissaris bij Rabobank Amsterdam en RAI en toezichthouder bij CNV Publieke Zaak) en Adriana Esmeijer (directeur/ bestuurder van het Prins Bernhard Cultuurfonds) deelnemen. Er wordt gesproken over de dilemma’s waar een toezichthouder tegenaan loopt, integriteit van een toezichthouder en de mogelijkheid om mede Raad van Commissarissen scherp te houden. Wellicht heeft u zelf ook vragen hierover en wij nodigen u van harte uit deze aan het discussiepanel voor te leggen.

U kunt zich aanmelden via info@nvtc.nl.

Wij sluiten de bijeenkomst af met een borrel.
Graag tot 14 april!

Overzicht Programma

16:00 – Inloop

16:30 – Start programma

16:40 – Presentatie commissarissenonderzoek (2014/2015) – Aalt Klaassen

17:10 – Paneldiscussie

17:25 – Interactie met zaal

17:55 – Afsluiting

18:00 – Netwerkborrel